HÀNG HÓA - GIÁ CẢ - THƯƠNG MẠI - XUẤT NHẬP KHẨU HÀNG HÓA - GIÁ CẢ - THƯƠNG MẠI - XUẤT NHẬP KHẨU
Chưa thể giảm nhập siêu

Năm nay, mức nhập siêu của Việt Nam có thể không tăng nhiều so với năm ngoái, nhưng đó chỉ là sự an tâm tạm thời. Để giảm được nhập siêu một cách căn bản thì có lẽ sẽ phải mất nhiều năm nữa.

  

Năm nay, mức nhập siêu của Việt Nam có thể không tăng nhiều so với năm ngoái, nhưng đó chỉ là sự an tâm tạm thời. Để giảm được nhập siêu một cách căn bản thì có lẽ sẽ phải mất nhiều năm nữa.

 

Hồi giữa năm nay, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ thị cho các bộ, ngành tích cực triển khai các giải pháp nhằm giảm nhập siêu. Từ đó đến nay, tỷ lệ nhập siêu tính trên kim ngạch xuất khẩu bắt đầu có chiều hướng giảm dần và có khả năng nhập siêu trong năm nay sẽ không tăng nhiều. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tám tháng đầu năm 2005 Việt Nam đã nhập siêu 3,85 tỉ đô la Mỹ, nhiều hơn gần một tỉ đô la Mỹ so với cùng kỳ năm ngoái. Với đà tăng kim ngạch xuất và nhập khẩu như hiện nay thì trong năm nay nhập siêu sẽ vào khoảng 5,5 tỉ đô la Mỹ.

Con số dự báo kể trên tuy khá lớn so với quy mô của nền kinh tế Việt Nam, nhưng nếu so với 5,45 tỉ đô la Mỹ của năm ngoái thì mức nhập siêu trong năm nay sẽ tăng không đáng kể và là năm có mức tăng thấp nhất trong vòng bốn năm qua nếu tính theo số tuyệt đối. Ngoài ra, tỷ lệ nhập siêu tính theo kim ngạch xuất khẩu cũng đã bắt đầu giảm. Năm 2003 tỷ lệ này là 25,3%, nhưng hiện nay chỉ còn 18,9%. Đây là thành tích đáng khích lệ, nhất là trong điều kiện xuất khẩu của một số mặt hàng chủ lực đang gặp khó khăn và giá một loạt nguyên liệu, vật tư nhập khẩu tăng mạnh trong thời gian qua.

Có nhiều yếu tố tác động đến nhập siêu của Việt Nam. Trước hết, việc bãi bỏ hàng rào hạn ngạch dệt may giữa các nước thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), các vụ kiện bán phá giá và hàng rào kỹ thuật do các nước nhập khẩu dựng lên đã làm tốc độ xuất khẩu của các ngành chủ lực như dệt, may, giày, dép và thủy sản bị chậm lại.

Cơn sốt giá dầu trên thị trường thế giới cũng có tác động không nhỏ. Việt Nam hiện phải nhập gần như 100% nhiên liệu, nhưng đồng thời cũng là nước xuất khẩu dầu thô. Sự kiện giá dầu tăng tuy không tác động trực tiếp tới nhập siêu, do mức tăng về giá giữa xuất khẩu dầu thô và nhập khẩu nhiên liệu vẫn cân bằng, nhưng nó lại tác động gián tiếp thông qua những nguyên liệu phụ thuộc vào giá dầu mà Việt Nam có nhu cầu nhập lớn. Ví dụ như thép. Tám tháng đầu năm nay lượng thép nhập khẩu chỉ tăng 14%, nhưng tính theo giá trị thì tăng tới 34,3%. Tương tự, lượng chất dẻo nhập về hầu như không tăng, nhưng giá thì tăng tới 31%. Các sản phẩm nhập khẩu khác như phân bón, sợi dệt, hóa chất… cũng diễn ra như vậy. Trong khi đó, các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam, trừ dầu thô, thì không được hưởng lợi nhiều từ yếu tố tăng giá này.

Công nghiệp Việt Nam trong những năm gần đây phát triển khá mạnh, nhưng chủ yếu vẫn tập trung vào công đoạn gia công cuối cùng. Trong khi đó, các ngành phụ trợ còn khá yếu. Theo ước tính của Bộ Công nghiệp, ngành này hiện lệ thuộc đến 75-80% vào nguồn nguyên vật liệu nhập khẩu. Do vậy, sản xuất trong nước càng phát triển thì nhập khẩu càng tăng và mức “đóng góp” của ngành công nghiệp vào nhập siêu càng nhiều. Điều này có thể thấy rõ qua kết quả sản xuất kinh doanh trong tám tháng qua. Đa số những ngành đạt tốc độ tăng trưởng cao đều có mức tăng nhập khẩu tương ứng. Chẳng hạn công nghiệp ô tô, thép, xe gắn máy, chế biến gỗ, hàng điện tử và điện gia dụng… Ngược lại, một số ngành tuy xuất khẩu nhiều và tăng mạnh, nhưng tỷ lệ nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu trong giá sản phẩm quá cao (linh kiện điện tử nhập khẩu chiếm trên 95% giá trị sản phẩm xuất khẩu) nên tác động của nó tới giảm nhập siêu không đáng kể.

Ngoài ra, nhập siêu nhiều còn có liên quan đến sự phát triển của đầu tư trong nước và nước ngoài. Tám tháng qua, Việt Nam nhập hơn 3,3 tỉ đô la Mỹ máy móc thiết bị. Bộ Công nghiệp cho rằng nhu cầu nhập máy móc thiết bị sẽ còn tăng mạnh trong những năm tới. Lý do chính là ngành cơ khí chế tạo trong nước chưa đủ sức đáp ứng nhu cầu đổi mới công nghệ, thiết bị của các doanh nghiệp và nhược điểm này khó mà khắc phục trong thời gian ngắn. Trong khi đó, nhu cầu đầu tư để phát triển, nhất là nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, sẽ tăng mạnh theo xu thế gia tăng đầu tư trực tiếp của nước ngoài vào Việt Nam.

Trong điều kiện khả năng cạnh tranh của nền kinh tế nói chung thấp, ngành công nghiệp phụ trợ chưa phát triển, nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu liên tục tăng theo đà tăng trưởng của kinh tế, trong khi sản lượng dầu thô xuất khẩu lại có xu hướng giảm do mỏ dầu Bạch Hổ - mỏ chiếm gần hai phần ba sản lượng dầu của Việt Nam - cạn dần… thì nhập siêu sẽ nhiều hơn. Chỉ đến khi nào công nghiệp phụ trợ và các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh phát triển, đồng thời sản phẩm sản xuất trong nước đủ sức đẩy lui hàng nhập khẩu thì Việt Nam mới có thể thu hẹp khoảng cách và tiến tới cân bằng giữa xuất và nhập khẩu.

 

Trích Thời báo Kinh tế Sài Gòn Tháng 09/2005

Tấn Đức

 

(120 Lượt xem)

CÁC TIN BÀI KHÁC:
Ngôn ngữ Ngôn ngữ
English (United States) Tiếng Việt (Việt Nam)
Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động nghiên cứu khoa học
Tin hoạt động khoa học tháng 6 năm 2019 (16/7/2019)

Tin hoạt động khoa học tháng 5 năm 2019 (22/6/2019)

Tin hoạt động khoa học tháng 4 năm 2019 (2/6/2019)


Số lượt truy cập Số lượt truy cập
19959223