CÁC VẤN ĐỀ KHÁC CÁC VẤN ĐỀ KHÁC
Cạnh tranh, hợp tác và hội nhập

Có tư tưởng chiến thắng trong hội nhập chưa đủ mà cần cả tư tưởng biết đàm phán, biết chấp nhận cuộc thua, để điều hòa quyền lợi, tìm hướng kinh doanh khác hợp với lợi thế của mình hơn.

 Có tư tưởng chiến thắng trong hội nhập chưa đủ mà cần cả tư tưởng biết đàm phán, biết chấp nhận cuộc thua, để điều hòa quyền lợi, tìm hướng kinh doanh khác hợp với lợi thế của mình hơn.

Cạnh tranh có thể tìm thấy ngay trong bản thân hàng hóa. Vào một quầy ăn, ai đã kêu phở chắc không thể gọi thêm cháo, hai mặt hàng này xung khắc, cạnh tranh lấy khách của nhau, nhưng nếu đã kêu lòng lợn tiết canh chắc sẽ gọi thêm chén rượu, hai mặt hàng này cung cấp khách cho nhau, hỗ trợ, hợp tác với nhau.

Tuy nhiên, cạnh tranh và hợp tác chỉ xảy ra khi sản xuất kinh doanh với động cơ lợi nhuận. Một hãng chế tạo xe hơi cho xuất xưởng một đời xe mới, thì cũng đồng nghĩa với đời xe trước đó của chính họ bị đe dọa ít người mua. Một nhà máy may complê định mở rộng mặt hàng, thì mặt hàng đầu tiên nhắm tới sẽ là loại hàng hỗ trợ như caravát. Vài người độc quyền mua bán không tạo thành chợ, nó chỉ hình thành khi có hàng “trăm người bán, vạn người mua”.

Cạnh tranh và hợp tác vừa nằm trong hàng hóa vừa nằm trong bản thân doanh nghiệp vừa do đòi hỏi của thị trường như thế, nên nó luôn tồn tại khách quan và tăng tốc cùng với nền kinh tế. Khái niệm hội nhập, hay toàn cầu hóa được dùng phổ biến ngày nay hiểu đơn giản là quá trình biến chợ (thị trường) của một nước thành chợ chung cho nhiều nước; cạnh tranh và hợp tác từ trong phạm vi một quốc gia vì vậy được nhân ra toàn cầu. Trong quá trình đó, biên giới địa lý vẫn giữ nguyên nhưng biên giới vô hình về con người, tài chính, hàng hóa, xã hội, văn hóa... thì không vậy, ẩn hiện, co giãn, đụng độ, giao thoa, thúc đẩy, phản ảnh tiềm lực kinh tế từng nước và tùy thuộc phần lớn vào quan hệ giữa nước đó với phần còn lại của thế giới.

Xuất khẩu của Việt Nam từ chỗ rất thấp trong đầu thập kỷ trước, đến chỗ chiếm chừng 40% GDP hiện nay, có thể hình dung biên giới hàng hóa Việt Nam, trong thời gian ngắn, đã phát triển mạnh bung ra thế giới. Quy luật tự nhiên là chạy càng nhanh, trọng lượng càng lớn thì nguy cơ va chạm càng mạnh. Vụ kiện cá ba sa, đến tôm rồi tới giày da hiện nay chính là kết quả đó, khi hàng Việt Nam bành trướng mạnh, mà với kim ngạch xuất khẩu thấp của trên chục năm về trước không thể xảy ra. Va chạm không phải do thù ghét, mà do quy luật công bằng trong cạnh tranh đòi hỏi, mỗi khi sức lực đã ngang ngửa nhau thì kiểu chơi phải như nhau; thêm vào đó là quy luật tâm lý, nâng đỡ người yếu và dè chừng kẻ mạnh. Đó là bài học hội nhập, không một nước, một doanh nghiệp nào có thể hữu nghị bỏ qua cho đối thủ, hoặc bảo vệ được cho mình những hàng hóa chơi phạm luật, một khi cạnh tranh được đưa ra tòa án.

Vào nhiều siêu thị Đức, khách hàng thường thấy dòng quảng cáo được quyền trả lại hàng đã mua không cần giải thích. Mạnh hơn nữa, trong vòng bán kính 20 cây số, ai tìm được hàng tương đương rẻ hơn sẽ được bớt 20% giá khi mua! Cạnh tranh hiện đại như ván bài lật ngửa, hiếm có chỗ cho những mưu mẹo để giấu đi yếu kém sản phẩm của mình, nhằm lợi thì hưởng, rủi ro thì đẩy cho đối tác, thường thấy trong một cơ chế thị trường luật lệ lỏng lẻo. Vì vậy, có tư tưởng chiến thắng trong hội nhập chưa đủ mà cần cả tư tưởng biết đàm phán, biết chấp nhận cuộc thua, để điều hòa quyền lợi, tìm hướng kinh doanh khác hợp với lợi thế của mình hơn, như người Mỹ đã từng tuyên bố. Khi hàng dệt may các nước áp đảo dệt may của Mỹ, thì người Mỹ sẽ chuyển sang sản xuất thiết bị dệt may cho những nước đó, phản ảnh sự khác nhau về tư tưởng chủ đạo giữa cạnh tranh vốn là động lực phát triển kinh tế, phân công lại lao động và sản xuất tương ứng cho từng lợi thế, với chiến tranh chỉ nhằm phủ định lẫn nhau!

 Vấn đề Việt kiều cũng cần được nhìn theo lăng kính hội nhập. Không ít Việt kiều hiện đang băn khoăn với câu hỏi trở về nước hay ở lại, mà nguyên nhân sâu xa của nó là tư tưởng mở rộng hay thu hẹp biên giới con người, mang theo quê hương Việt Nam ra thế giới hay đưa nó về biên giới địa lý, giằng co nhau, trong đó vai trò các phương tiện truyền thông, chủ trương của nước nhà đi đôi với những luật lệ ban hành là cơ sở cho quyết định của họ. Nếu Việt kiều tạm trú ở Việt Nam được mọi văn bản luật ghi nhận và được đối xử như là người Việt, và khi trở ra nước ngoài họ là công dân của nước đó, thì chắc chắn mối băn khoăn trên sẽ được giải tỏa, biên giới người Việt sẽ ngày càng mở rộng và lợi thế của biên giới đó ngày một lớn về nhiều mặt.     

TS. Nguyễn Sỹ Phương

Trích Thời báo Kinh tế Sài Gòn tháng 9/2005

(5352 Lượt xem)

CÁC TIN BÀI KHÁC:
Ngôn ngữ Ngôn ngữ
English (United States) Tiếng Việt (Việt Nam)
Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động nghiên cứu khoa học
Tin hoạt động khoa học tháng 10 năm 2019 (4/11/2019)

Tin hoạt động nghiên cứu khoa học tháng 9 năm 2019 (16/10/2019)

Hội thảo khoa học "Tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và Kinh tế số đến nguồn nhân lực, cách thức vận hành và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Thành phố" (10/9/2019)


Số lượt truy cập Số lượt truy cập
20351116