CÁC VẤN ĐỀ KHÁC CÁC VẤN ĐỀ KHÁC
IMF, WB: Kinh tế toàn cầu tăng chậm lại

Hội nghị thường niên lần thứ 12 của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (WB) họp 2 ngày 24 – 25/9/2005 tại Washington (Mỹ), đánh giá tình hình kinh tế thế giới, kế hoạch xoá nợ cho những quốc gia nghèo nhất, thảo luận các giải pháp khắc phục những trở ngại đã cản trợ sự tăng trưởng kinh tế thế giới, trong đó có việc giá dầu đang ngày càng tăng cao, sự chênh lệch phát triển giữa 184 quốc gia thành viên.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng giám đốc IMF Rodrigo de Rato cho rằng cần sớm từ bỏ tình trạng đầu tư tại phần lớn các nước châu Á còn quá thấp; tiêu thụ tại Mỹ tăng cao do được cung cấp bởi những khoản vay từ bên ngoài và mức tăng nhu cầu trong nước tại châu Âu và Nhật Bản còn quá yếu. Chủ tịch WB, ông Paul Woffowitz, người mới được bổ nhiệm giữ chức vụ  này, kêu gọi 184 nước thành viên của WB và IMF tập trung vào việc thực hiện những mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ nhằm giảm mạnh tình trạng nghèo đói toàn cầu vào năm 2015.

Mọi quốc gia đều tăng trưởng thấp hơn dự báo

Tại hội nghị này, Bộ trưởng Tài chính Anh Gordon Brow, Chủ tịch uỷ ban tài chính và tiền tệ quốc tế (IMFC), Cơ quan hoạch định chính sách của IMF, cho biết IMFC đã thoả thuận xoá nợ trị giá 40 tỷ USD cho 18 nước nghèo nhất thế giới, phần lớn là các nước ở châu Phi, do nhóm nước G-8 đệ trình. Hội đồng điều hành của IMF gồm 24 thành viên sẽ sớm họp để chính thức thông qua. Thoả thuận này cũng cần được WB thông qua vì tổ chức tài chính này là chủ nợ lớn của các nước nghèo.

Đánh giá về tình hình kinh tế năm nay, báo cáo của IMF về Triển vọng kinh tế thế giới công bố trong dịp này nêu rõ thảm hoạ của cơn bão Katrina tại nước Mỹ đã ảnh hưởng tới kinh tế toàn cầu, cùng với giá dầu mỏ tăng cao đã làm cho triển vọng kinh tế thế giới đáng lẽ có thể đạt mức tăng trưởng vững chắc, nay trở nên mờ mịt. IMF dự báo kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 4,3% trong 2 năm 2005 – 2006, thấp hơn nhiều so với mức tăng 5,1% năm 2004. Việc giá dầu tăng cao và chưa được kiểm soát, đẩy giá hàng tăng theo khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp phải hạn chế chi tiêu, hoạt động kinh tế bị chậm lại.

Đối với nền kinh tế mạnh nhất thế giới, IMF dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế Mỹ chỉ ở mức 3,5% năm nay và tăng 3,3% năm 2006, đều thấp hơn dự báo trước đó; chỉ số tiêu dùng giảm và lãi suất tăng. Theo IMF, tuy còn nhiều khó khăn, nhưng kinh tế Mỹ vẫn giữ vai trò đầu tầu trong kinh tế toàn cầu so với Nhật Bản và châu Âu. Đối với nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, IMF dự báo tăng trưởng 2% năm nay, so với mức tăng 1,2% trong dự báo hồi đầu tháng 4. Tuy nhiên, IMF nhấn mạnh Nhật Bản cần tiếp tục công cuộc cải cách để tạo đà cho kinh tế tăng trưởng.

IMF dự báo kinh tế châu Á sẽ tăng 7,8% năm nay, so với mức tăng 8,2% năm 2004 và sẽ chỉ tăng 7,2% năm 2006. Các nền kinh tế đang nổi lên ở châu Á tiếp tục tăng trưởng ngoạn mục, nhất là Trung Quốc và Ấn Độ, nhờ xuất khẩu tăng và nhu cầu trong nước được cải thiện. Kinh tế Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng 9% năm nay và sẽ tăng chậm lại 8,2% năm 2006. Ông Rodrigo de Rato cho rằng tác động của giá dầu đối với kinh tế châu Á hiện nay là không đáng kể, nhưng nếu giá dầu cứ tiếp tục tăng cao thì sẽ ảnh hưởng đến kinh tế châu Á.

Ông nói chính phủ các nước châu Á cần cắt giảm thâm hụt ngân sách, các ngân hàng trung ương ở châu Á, như Philippines và Indonesia cần thận trọng trong chính sách tiền tệ để ngăn chặn nguy cơ lạm phát. WB nhận định kinh tế châu Á vẫn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới. New Zealand dẫn đầu trong số các nước có môi trường kinh doanh tốt nhất, tiếp đến là Singapore, Mỹ, Canada và Na Uy. Trung Quốc đứng vị trí 91, Philippines đứng vị trí 115 trong tổng số 155 nền kinh tế trong danh sách điều tra của WB dựa trên những yếu tố như chính sách thuế, thủ tục cấp giấy phép đầu tư….

Đối với khu vực Mỹ Latinh, IMF cho rằng kinh tế khu vực này sẽ tăng trưởng chậm lại, từ mức tăng 5,6% năm 2004, xuống còn 4,1% năm nay và dự báo tăng 3,8% năm 2006. Còn khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), được dự báo sẽ chỉ tăng trưởng 1,2% năm nay, so với dự báo trước tăng 1,9% và tăng 1,8% trong năm tới so với dự báo trước tăng 2,2%.  IMF cho rằng Ngân hàng TW châu Âu (ECB) chuẩn bị sẵn sàng cắt giảm lãi suất nếu kinh tế khu vực này tiếp tục trì trệ.

Mở cửa thị trường và phát triển hạ tầng cơ sở

Trong báo cáo vừa công bố, IMF cho rằng mục tiêu giảm 50% số người nghèo trên thế giới vào năm 2015 mà các nhà lãnh đạo thế giới cam kết tại Hội nghị thượng đỉnh Liên hợp quốc năm 2000 khó có thể đạt được. Nhà kinh tế hàng đầu của IMF, Raghuram Tajan nói các nước nghèo cần mở cửa thị trường cho hàng hoá của nhau tiếp cận, nâng cao trình độ học vấn, một trong những yếu tố then chốt mà IMF và WB khuyến nghị các nước này thực hiện khi tư vấn về chính sách.

Một trong những giải pháp nhằm hạn chế tác động tiêu cực tới đà  tăng trưởng kinh tế toàn cầu, IMF yêu cầu các nước sản xuất dầu mỏ cần tăng đầu tư hơn nữa vào cơ sở hạ tầng ngành dầu khí. Tình trạng giá dầu thế giới tăng vọt như hiện nay không phải do thế giới thiếu khả năng lọc dầu mà là do các nước sản xuất dầu thuộc OPEC và các công ty dầu mỏ thế giới không đầu tư đúng mức vào cơ sở hạ tầng sản xuất trong suốt 2 thập kỷ qua.

Theo các dự án đầu tư hiện nay, khả năng sản xuất dầu mỏ thế giới không thể theo kịp tốc độ tăng lượng dầu tiêu thụ trong thời gian tới và không thể xây dựng được khả năng dự phòng thích hợp trước những biến động của thị trường dầu thế giới. IMF cho rằng hiện nay OPEC có khả năng rất hạn chế trong nỗ lực làm giảm giá dầu do năng lực sản xuất dầu bổ sung của tổ chức này trong các trường hợp khẩn cấp đã giảm mạnh. Tuy nhiên, hội nghị các bộ trưởng dầu mỏ OPEC mới đây vẫn cho rằng giá dầu tăng cao là do thế giới thiếu khả năng lọc dầu.

WB khuyến nghị tăng viện trợ cho xây dựng cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển. Theo WB hầu hết các nước đang phát triển phải đối mặt với thách thức thiếu hụt về kết cấu hạ tầng, đe doạ tới tốc độ tăng trưởng kinh tế và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Kết cấu hạ tầng lạc hậu ở châu Phi và Trung Đông đã cản trở rất lớn tới tiến trình phát triển, xoá đói giảm nghèo. Kết  cấu hạ tầng được xây dựng nhằm phục vụ công nghiệp nặng và nhu cầu quân sự ở khu vực Đông Âu và Trung Á đã trở nên không hiệu quả và kém chất lượng. Tăng trưởng kinh tế mạnh ở khu vực Đông Á và Thái Bình Dương đã vượt quá tốc độ phát triển kết cấu hạ tầng và làm quá tải cấu trúc đô thị. Theo chiến lược mới của WB, quỹ cho vay phát triển kết cấu hạ tầng ở các nước đang phát triển có thể tăng từ 7,4 tỷ USD năm 2004 lên tới 10 tỷ USD hàng năm, tăng từ mức 21% tổng vốn tín dụng hàng năm của WB năm 1999 lên 40%. WB kêu gọi chính phủ các nước đang phát triển tăng đầu tư vào xây dựng hạ tầng từ tỷ lệ trung bình 2 – 4% tổng sản phẩm quốc nội hiện nay lên ít nhất 5,5%, trong đó tập trung vào các ngành năng lượng, khai khoáng, vận tải, phát triển đô thị và cung cấp nước sạch.

Tại hội nghị này, nhiều đại biểu đã đề cập tới việc cần thiết cải tổ IMF và WB từ lâu vẫn do Mỹ, EU và Nhật Bản nắm giữ, nhằm tạo điều kiện cho các nước đang phát triển có vai trò lớn hơn trong việc đưa ra những quyết định tại các cơ quan tài chính này. Đây là câu chuyện còn được bàn thảo lâu dài tại nhiều hội nghị thường niên những năm tới.

NGUYỄN THẾ NGHIỆP

Trích Sài Gòn Đầu tư & Xây dựng số 11/2005

 

(1089 Lượt xem)

CÁC TIN BÀI KHÁC:
Ngôn ngữ Ngôn ngữ
English (United States) Tiếng Việt (Việt Nam)
Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động nghiên cứu khoa học
Tin hoạt động khoa học tháng 12 năm 2019 (8/1/2020)

Tin hoạt động khoa học tháng 11 năm 2019 (5/12/2019)

Tin hoạt động khoa học tháng 10 năm 2019 (4/11/2019)


Số lượt truy cập Số lượt truy cập
20574090