Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là Viện) được thành lập trên cơ sở hợp nhất Viện Kinh tế và Viện Nghiên cứu xã hội thuộc Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời sáp nhập Viện Quy hoạch xây dựng thuộc Sở Quy hoạch - Kiến trúc.

Là cơ quan nghiên cứu khoa học trực thuộc Ủy ban nhân dân thành phố; có chức năng nghiên cứu, tham mưu và tư vấn cho Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố về các vấn đề phát triển và quản lý kinh tế-xã hội trên địa bàn thành phố.  
Viện có tư cách pháp nhân, được cấp kinh phí nghiên cứu khoa học và kinh phí hoạt động, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và Ngân hàng theo quy định của Nhà nước.
Tên giao dịch tiếng Anh: Ho Chi Minh city Institute for Development Studies, viết tắt là HIDS.

• Trụ sở chính của Viện: số 28, đường Lê Quý Đôn, Phường 7, Quận 3, TP.HCM.
  Điện thoại: (84.8)  39321346 - Fax: (84.8) 39321370.
• Cơ sở 1: số 149, đường Pasteur, Phường 6, Quận 3, TP.HCM.
  Điện thoại: (84.8)  38296558 - Fax: (84.8) 38208249.
• Cơ sở 2: số 216, đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường 6, Quận 3, TP.HCM.
  Điện thoại: (84.8)  39303722 - Fax: (84.8) 39303293.
• Email: hids@hcm.vnn.vn; hids@tphcm.gov.vn